ÇAM BALI
Çam pamuklu Koşnili böceği vücudunda sindiremediği şekerli sıvıyı (Basura) belirli zamanlarda çam ağacı üstüne bırakır.
Bal çeşitleri, bal yapan arının polen ve nektarı hangi bölgeden hangi bitkiden aldığına göre isimlenir. Bal çeşitleri bitki nektarının yoğunluğuna göre isim almıştır. Kestane balı, kekik balı, çam balı gibi. Bazen de balın üretildiği yere göre anzer balı, yayla balı gibi isimlendirilmiştir.
Çam üzerinde yaşayan canlılar, çam ağacının özünden elde ettikleri bir salgı oluştururlar. Bu salgılar gözle görülebilir. Bu salgı çam ağacının gövdesinden ip kıvamında sarkar. Ağustos ayının ortalarında meydana gelen bu çam özü oluşumu arılar tarafından alınarak, arıların salgıladıkları bir enzimle bala dönüşür. İşçi arılar bu balı direk petek içlerine yerleştirirler.
Çam balı ülkemizde Akdeniz ila Ege bölgesinin çamlık yerlerinde üretilmektedir. Dünya çam balı üretiminin tamamına yakını ülkemizde üretilmektedir.
Çam balı kaliteli, çam özlü aroması hoş bir bal çeşididir. Çam balının en büyük özelliği donmadan ve bozulmadan yıllarca dayanmasıdır. Bundan dolayı albenisi mükemmeldir. Hatta bazı gıda maddelerinin dayanıklılığını arttırmasına yardımcı olması nedeni ile gıdalarda katkı maddesi olarakta kullanılmaktadır.
Çam balı, çam ağacına has koku ve tadı yıllarca devam ettirme özelliğine sahiptir.